WALAUPUN sebarang perjanjian antarabangsa berkaitan wilayah, hanya melibatkan sesebuah negara, namun, pengertian dalaman khususnya dalam Persekutuan Malaysia, yang melibatkan tiga entiti, Malaya, Sabah dan Sarawak jangan sesekali diketepikan.
Pada AKTA WILYAH LAUT 2012, hak Sabah dan Sarawak mengenai pesisir diubah daripada 12 batu nautika kepada 3 batu, sedangkan dalam lingkungan 12 batu atau diluar lingkungan tersebut terdapatnya sumber minyak dan gas.
Sesebuah negara, mempunyai kawasan Zon Ekonomi Eksklusif (EEZ) yang meliputi 200 batu nautika (zon perikanan), ertinya, Malaysia boleh mengamalkan hak kedaulatan di pada wilayah tersebut.
Pada persidangan DUN Sabah pada 21-23 September, 2021, telah menolak sepenuhnya AKTA tersebut, sama seperti Sarawak yang menolaknya terlebih awal.
Betul lah jika dilihat daripada segi negara, kadulatan sesebuah negara terhad pada 12 batu nautika, seperti mana hasil Konvensyen Undang-Undang Laut 1982 (LOSC) yang disertai Malaysia pada tahun 1996.
Walaupun demikian, dalam konteks MA63, penyebab terbentuknaya Persekutuan Malaysia, perlu diperjelaskan berkaitan kedudukan Sabah dan Sarawak, yakni melalui, STATE IN A STATE. Maknanya, Sabah dan Sarawak kekal dengan kuasa kelautan sejauh 12 batu nautika, seperti juga Malaya. Dalam Malaya itu, boleh lah dihadkan 3 batu nautika bagi negeri-negeri di dalamnya.
Pengertian ini perlu dirungkai sebelum menjadi duri dalam daging dalam Persekutuan Malaysia. Sebenarnya, jika semua pihak menghayati dan menghormati MA63, tidak akan timbul isu Wilayah Laut.
Isu wilayah ini, perlu dimuktamadkan sebelum PRU-15 diadakan, untuk mengelak dipolitikkan oleh pihak-pihak yang menunggu mengangguk di air keruh, seperti mana MA63, royalti minyak yang kerap dijadikan isu politik setiap pilihan raya di Sabah.
Selepas 58 tahun pembentukan Malaysia, isu-isu seumpama ini tidak perlu timbul, kerana ianya dilihat menafikan atau dalam bahasa kasarnya merampas hak-hak Sabah dan Sarawak.
Lima Puluh Lapan Tahun, satu usia yang cukup matang, akan tetapi rakyat Sabah masih berhadapan dengan keadaan pra merdeka, termasuk di kawasan bandar.
Cadangan Timbalan Ketua Menteri Sabah semasa berucap di Parlimen minggu lalu, sudah tibanya masa Sabah diberi KUASA EKONOMI (autonomi ekonomi), khususnya perkembangan perpindahan IBUNEGARA Indonesia, di Kalimantan, SUPAYA Sabah dapat menentukan BENTUK ekonomi yang sesuai demi kemajuan negeri dan rakyatnya. Perpindahan ibu negara Indonesia tersebut, adalah peluang Sabah dalam dekad ini.